Bellek çiplerindeki arz sıkıntısı, akıllı telefon fiyatlarına doğrudan yansımış durumda. Tahminlere göre küresel telefon fiyatları yıl başından bu yana yaklaşık yüzde 20 arttı. Engadget'ten Igor Bonifacic'in kaleme aldığı yorum yazısı, bu tabloda üreticilerin kullanıcıya somut bir kolaylık sağlaması gerektiğini savunuyor: uygun fiyatlı batarya değişimi.
Gerekçe basit. Yeni telefonlar pahalandıkça insanlar cihazlarını daha uzun süre kullanıyor ya da yenilenmiş modellere yöneliyor. Ancak yaşlanan bir telefonun en büyük sorunu çoğu zaman batarya ömrü. Garanti dışı değişim ücretleri ise hâlâ yüksek: Apple'da en yeni Pro modelde 129 dolar, iPhone 12'de 89 dolar, iPhone Duo'da 229 dolar. Samsung'un fiyatlarının 99 ile 129 dolar arasında olduğu bildiriliyor.
Yazı, geçmişten bir örneği hatırlatıyor. Apple 2018'de performans kısıtlama tartışmasının ardından garanti dışı batarya ücretini bir yıl boyunca 29 dolara indirmişti. Yıllık yaklaşık 1-2 milyon olan değişim sayısı o yıl 11 milyona çıkmıştı. Yani talep var, üstelik lityum-iyon hücre maliyetleri düştüğü için bataryalar diğer bileşenlere göre üretimi ucuz parçalar.
Fiyat artışları sadece bellekle sınırlı değil. Apple, iPhone 17 dahil eski modellerde 100 dolarlık zam yaptı; Samsung da S26 serisinin çoğunda aynı artışa gitti. S26 FE ise öncüllerinin üzerinde, 700 dolardan satışa çıktı. Pew analizine göre enflasyondan arındırılmış medyan haftalık ücretler ise Aralık 2020 ile Aralık 2025 arasında yaklaşık yüzde 3,2 geriledi. Yani cihazlar pahalanırken alım gücü zayıflıyor.
Türkiye'de kur etkisi ve vergiler nedeniyle telefon fiyatları zaten yüksek seyrediyor; bu yüzden cihazı bir-iki yıl daha kullanmak birçok kullanıcı için tercih değil zorunluluk. Yetkili servislerde makul fiyatlı batarya değişimi burada da büyük fark yaratabilir.
Kriz ne kadar sürecek? SK Hynix gibi bellek üreticileri, arzın talebi ancak 2030 civarında karşılayabileceğini öngörüyor. Bu doğruysa, uzun ömürlü cihaz kullanımı geçici değil kalıcı bir eğilim olabilir ve üreticilerin onarım politikalarını buna göre güncellemesi gerekebilir.
Kaynak: Engadget
