Amazon'un uydu interneti projesi Amazon Leo, uzaya ulaşma yarışında ağır bir darbe aldı. United Launch Alliance'ın (ULA) Vulcan roketi, 15 Kasım Pazar günü gerçekleştirilen fırlatmada yükselme sırasında arıza yaşadı ve taşıdığı 40 Amazon Leo uydusu görevini tamamlayamadan kayboldu.
Olayı daha da dikkat çekici kılan, ULA'nın geçmişi. Boeing ve Lockheed Martin'in 2006'da kurduğu ortaklık, bugüne kadar hiçbir fırlatmasında başarısızlık yaşamamıştı. Özellikle Atlas V roketi, sektörün en güvenilir araçlarından biri olarak anılıyordu. Yani bu kaza, şirketin yaklaşık 20 yıllık tarihindeki ilk fırlatma başarısızlığı.
Fırlatma zaten sancılı başlamıştı. Cuma günkü ilk deneme yakıt dolumundaki bir sorun nedeniyle iptal edildi. Pazar günü ise geri sayım, kalkışa 20 saniye kala teknik bir nedenle durduruldu. Sorun fırlatma penceresi kapanmadan çözüldü ve roket ABD Doğu saatiyle 12.40'ta havalandı. Daha önceki iki uçuşta sorun çıkaran katı yakıtlı yardımcı roketler bu kez normal çalıştı; ilk kademenin metan motorlarının ise planlanandan biraz uzun yandığı aktarıldı.
Asıl sorun, hidrojen yakıtlı Centaur üst kademesi devredeyken ortaya çıktı. Yaklaşık 12 dakikalık bir yanma süresi planlanan bu aşamada, uçuşun 10. dakikası civarında bir anomali yaşandı. ULA, nedeni bulmak için müşterisi ve ilgili kurumlarla birlikte çalışacağını, mümkün olan en kısa sürede uçuşlara dönmeyi hedeflediğini açıkladı. Şirket henüz elinde net veri olmadığını da kabul etti. Vulcan şu anda mühendislik incelemesinde ve bir süre yere indirilmesi olasılığı konuşuluyor.
Bu gelişme Amazon için kötü bir zamana denk geliyor. Amazon Leo'nun Vulcan ile 38 fırlatma rezervasyonu bulunuyor; Atlas V ile ise şimdiye kadar sekiz görev uçuruldu. Diğer önemli fırlatma ortağı Blue Origin'in New Glenn roketi de Mayıs ayında rampada patlamıştı ve Amazon'un bu rokette de 24 fırlatma rezervasyonu var. Şirket Temmuz ayında, üç ağır roket programındaki eş zamanlı gecikmelerin takvimdeki tüm esnekliği tükettiğini zaten açıklamıştı.
Rakamlar tablonun ne kadar zorlaştığını gösteriyor. ABD Federal İletişim Komisyonu (FCC), Amazon'dan 31 Temmuz 2026'ya kadar 1.600 uyduyu yörüngeye yerleştirmesini istemişti; ancak şirketin aktif uydu sayısı yaklaşık 390'da kalıyor. Temmuz 2029 için hedeflenen 3.232 uyduluk tam takımyıldıza ulaşmak da artık daha uzak bir ihtimal gibi görünüyor.
Türkiye açısından bakıldığında, düşük yörünge uydu interneti pazarında rekabetin hızı doğrudan kullanıcıları ilgilendiriyor. Starlink'e ciddi bir alternatif olması beklenen Amazon Leo'nun her gecikmesi, bu pazarda tek bir oyuncunun daha uzun süre belirleyici kalması anlamına geliyor.
Kaynak: Engadget