Bataryalardaki Grafitin %97'si Çin'den: Kaliforniyalı Molten Bu Tekeli Doğal Gazla Kırabilir mi?

Yazar: Editör 18.11.2026 51 0
Paylaş WhatsApp X LinkedIn
Bataryalardaki Grafitin %97'si Çin'den: Kaliforniyalı Molten Bu Tekeli Doğal Gazla Kırabilir mi?

Elektrikli otomobil satışlarında son dönemde bir yavaşlama konuşulsa da, bu araçların içindeki batarya pazarı son beş yılda yaklaşık beş kat büyüdü. Üstelik bu bataryaların önemli bir kısmı artık ABD'de üretiliyor. Ancak tablonun gözden kaçan bir tarafı var: Bataryanın en temel bileşenlerinden biri hâlâ büyük ölçüde tek bir ülkeye bağlı. O bileşen, grafit.

Lityum iyon bataryalarda yükü depolayan anot katmanı grafitten yapılıyor. Benchmark Mineral Intelligence verilerine göre Çinli şirketler grafit anot tedarik zincirinin yaklaşık dörtte üçünü elinde tutuyor; insan eliyle üretilen sentetik grafit anotta ise bu oran yüzde 97'ye çıkıyor. Yani bir otomobil Detroit'te ya da Avrupa'da üretilse bile, bataryasının kalbi büyük ihtimalle Çin'den geliyor.

Bu bağımlılığı kırmayı hedefleyen beş yıllık girişim Molten Industries, Kaliforniya'nın Oakland kentindeki gösterim tesisini çalıştırmaya başladı. Tesisin yıllık kapasitesi yaklaşık 300 ton grafit. Bu miktar 300 megavatsaatlik bataryaya, kabaca 4.300 elektrikli otomobile yetecek düzeyde. Üretimin büyük kısmı, adı açıklanmayan müşterilere kendi batarya hücrelerinde test etmeleri için gönderiliyor.

Peki Molten bunu nasıl yapıyor? Şirketin yöntemi, doğal gazın ana bileşeni olan metanı elektrikle ısıtarak saf karbon ve hidrojene ayırmaya dayanıyor. Kurucu ortak ve teknoloji direktörü Caleb Boyd süreci "devasa bir ekmek kızartma makinesine" benzetiyor. Şirket, yöntemin mevcut tekniklere göre üç kat daha az elektrik harcadığını söylüyor. Ortaya çıkan hidrojen komşu bir müşteriye piyasa fiyatından satılıyor, karbon ise batarya kalitesine işleniyor.

Metanı ısıyla parçalama fikri aslında yüz yılı aşkın süredir biliniyor. Ancak önceki denemelerde biriken karbon reaktörleri tıkıyordu. Stanford'da malzeme bilimi doktorası yapan Boyd ve CEO Kevin Bush da işe aslında temiz hidrojen üretmek için başlamıştı; karbonu yan ürün olarak satmayı planlıyorlardı. Reaktörü temiz tutmaya çalışırken yüksek kaliteli grafit elde ettiklerini fark ettiler. Boyd'a göre bu keşif şirketin tüm ekonomisini değiştirdi.

Molten'in iddiası fiyat tarafında da iddialı. Boyd, bir sonraki tesisin Çin grafitiyle gümrük vergileri eklendiğinde aynı maliyete ulaşacağını, sonraki tesislerin ise vergiler olmadan da Çin'le başa baş üretim yapabileceğini öne sürüyor. Bush'a göre Çin'in süreçlerini kopyalamak maliyette kazandırmaz; bu yüzden ABD'nin bol doğal gaz kaynaklarına ve kendi teknolojilerine yaslanıyorlar. Şirket, tüm ABD batarya pazarını besleyebilirse ülkenin hidrojen ihtiyacının da yaklaşık üçte birini karşılayabileceğini hesaplıyor.

Bu hesapların henüz gösterim ölçeğinde olduğunu unutmamak gerekiyor; asıl sınav, adı henüz açıklanmayan ve Oakland modelini birkaç kez çoğaltacak ticari tesiste verilecek. Yine de tedarik zinciri güvenliği tartışmaları Türkiye dahil batarya ve elektrikli araç üretimine yatırım yapan pek çok ülkenin gündeminde. Kritik bir hammaddeye alternatif kaynak çıkması, bu ülkelerin pazarlık gücünü de etkileyebilir.

Kaynak: TechCrunch

Paylaş WhatsApp X LinkedIn
Hiç Yorum Yapılmamış
Yorum Yapabilmek İçin Üye Girişi Yapın
M-Connect Markolix AI Asistan
Merhaba! Ben Markolix'in yapay zeka destekli teknoloji asistanı M-Connect! Yardımcı olabilir miyim?

Paket Talebi