Toronto Üniversitesi bünyesindeki dijital hak araştırma birimi Citizen Lab'in yeni raporu, devlet destekli casus yazılımların yayılma yöntemine dair endişe verici bir ayrıntı ortaya koydu: Küresel reklam ağları, hedef alınan kişilerin cihazlarına tek bir tıklama bile gerektirmeden sızmak için kullanılıyor.
Raporun merkezindeki isim, kendini meşru bir reklam şirketi olarak tanıtan İsrail merkezli Discover-Tech. Citizen Lab'e göre şirket, reklam sağlayıcıları ile casus yazılım sektörü arasında köprü işlevi görüyor. Şirketin Controlium adlı platformu üzerinden Candiru ve Bindecy gibi casus yazılım üreticilerinin hedeflere zararlı reklam gösterebildiği belirtiliyor.
En somut örnek Al Jazeera. Haberlere göre kuruluşa ait en az 45 Windows bilgisayarı, 2024 ve 2025 boyunca zararlı reklamlara maruz kaldıktan sonra Candiru casus yazılımıyla ele geçirildi. Hangi hükümetin arkasında olduğu raporda açıklanmadı.
Araştırmacılar, Controlium'un kaynak kodunun giriş sayfalarında açıkta kaldığını, böylece yönetim panelini şifresiz yeniden kurabildiklerini aktarıyor. Ayrıca şirketin sitesinden parola gerekmeden kullanıcı giriş kayıtları indirilebilmiş; bunların arasında Candiru çalışanlarına ve Bindecy'ye ait kayıtlar da var. Milyarlarca reklam teklif kaydı da açıkta: Bu kayıtlar, reklamların Mart-Haziran 2026 arasında on binlerce mobil uygulama ve sitede gösterildiğini, askeri, hükümet ve kritik altyapı kullanıcılarının cihazlarının da kapsandığını gösteriyor. Bunlardan hangisinin gerçek bir ele geçirmeyle sonuçlandığı belli değil.
Reklam kalitesi firması Confiant'ın da çalışmaya katkı verdiği belirtiliyor; firma, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ve Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından kullanılan ağlarda olası zararlı reklamlar tespit etti. Citizen Lab'den Bill Marczak, bunun bu sürecin ilk somut teknik kanıtı olduğunu ve Discover-Tech'in muhtemelen buzdağının görünen kısmı olduğunu söylüyor.
Risk altındaki gazeteci, aktivist ve diplomatlar için öneri açık: Reklam takibini kapatmak ya da reklam engelleyici kullanmak. Türkiye'de de gazeteciler ve sivil toplum çalışanlarının benzer casus yazılım iddialarıyla gündeme geldiği düşünülürse, bu bulgu reklam engelleyicileri yalnızca konfor değil, güvenlik aracı hâline getiriyor.
Zararlı reklamların kendisi yeni bir olgu değil. Ancak devlet düzeyindeki casus yazılımların sessizce reklam altyapısı üzerinden dağıtılması, saldırı yüzeyini ciddi biçimde genişleten bir gelişme olarak öne çıkıyor.
Kaynak: TechCrunch
