İngiliz Çip Girişimi Fractile'a 720 Milyon Dolar: Hedef Yapay Zekâ Çıkarımını Ucuzlatmak
Yapay zekâ donanımı yarışında Nvidia'nın karşısına çıkmaya çalışan girişimlere bir yenisi daha güçlü biçimde eklendi. Londra merkezli çip tasarımcısı Fractile, 720 milyon dolarlık Series C yatırım turunu tamamladığını duyurdu. Turun öncülüğünü Thrive Capital, Founders Fund, Lightspeed Venture Partners ve Redpoint üstlendi.
Turun belki de en dikkat çekici katılımcısı, İngiltere'nin Egemen Yapay Zekâ Fonu (Sovereign AI Fund) oldu. Hükümet, bu yatırımla ülkenin geleceğin ekonomisini taşıyacak donanım katmanında daha fazla söz sahibi olmasını amaçladığını açıkça ifade ediyor. Bir başka deyişle Londra, yapay zekâyı yalnızca kullanan değil, altyapısını da üreten ülkeler arasında yer almak istiyor.
Hükümetin açıklamasına göre Fractile'ın değeri 5 milyar sterlinin üzerinde. Financial Times ve Reuters kaynaklı haberler ise bu rakamın yaklaşık 7 milyar dolara karşılık geldiğini öne sürüyor. Henüz tek bir ticari çip sevk etmemiş bir şirket için oldukça iddialı bir değerleme bu; yatırımcıların Fractile'ı sıradan bir donanım girişimi değil, bir "öncü yapay zekâ şirketi" olarak fiyatladığı anlaşılıyor.
Peki Fractile'ı farklı kılan ne? Şirketin odağında çıkarım (inference), yani eğitilmiş büyük modellerin gerçek kullanımda çalıştırılması var. Bugün yapay zekâ maliyetlerinin giderek daha büyük bir kısmı eğitimden değil, bu çalıştırma aşamasından geliyor. Fractile'ın çözümü, her çipin üzerine doğrudan DRAM bellek yığmak. Bu tasarım, bellek kapasitesi ile hız arasındaki klasik ödünleşimi aşmayı hedefliyor. Özellikle uzun görev zincirlerini büyük modellerle yürüten yapay zekâ ajanlarının yaygınlaşmasıyla bu sorun daha da kritik hâle gelmiş durumda.
Şirket yalnızca silikonla da yetinmiyor. Büyük dil modellerinin kendi çipleri üzerinde daha hızlı çalışmasını sağlayan bir makine öğrenimi derleyicisini de içeren uçtan uca bir yazılım-donanım yığını geliştiriyor. Bu yaklaşım, Nvidia'nın asıl gücünün yalnızca donanımda değil, CUDA gibi yazılım ekosisteminde yattığı gerçeğini dikkate alıyor.
Fractile bu alanda yalnız değil: Axelera, Etched ve OLIX gibi rakipler de özel amaçlı yapay zekâ çipleri için yüklü fonlar topladı. Kurucu ve CEO Walter Goodwin, LinkedIn paylaşımında önlerinde hâlâ uzun bir yol olduğunu kabul ederken, yeni kaynakla ilk çiplerini ve sistemlerini önümüzdeki yıl müşterilere ulaştırmayı planladıklarını belirtti.
Türkiye açısından bakıldığında, kamu fonlarının stratejik teknoloji girişimlerine ortak olduğu bu model ilgi çekici bir örnek sunuyor. Yerli yarı iletken ve yapay zekâ altyapısı tartışmalarında, devletin yalnızca teşvik veren değil, risk sermayesiyle birlikte hissedar olan bir aktör olarak konumlanması, İngiltere'nin izlediği yolun dikkatle takip edilmesini gerektiriyor.
Kaynak: TechCrunch
