Yapay zeka veri merkezlerinin elektrik açlığı büyüdükçe, enerji şirketlerinin gözü artık yerin çok daha derinlerine çevriliyor. Vinod Khosla'nın desteklediği jeotermal enerji girişimi Mazama Energy, aşırı sıcak kaya katmanlarından elektrik üretmeyi hedefleyen teknolojisi için 135 milyon dolarlık bir Seri B turu tamamladı. Turun talebin çok üzerinde kapandığını açıklayan şirket, bu parayla Oregon'daki kuyularını daha da derine indirmeyi planlıyor.
Mazama'nın yaklaşımı klasik jeotermal projelerden oldukça farklı. Şirket, geleneksel yöntemlerin ulaştığı derinliklerin çok ötesine, yaklaşık 4,5 kilometre (15 bin fit) derinliğe iniyor. Bu derinlikte sıcaklık 400 santigrat dereceyi buluyor ve yüksek basınç altında su ne tam sıvı ne de tam gaz halinde, "süperkritik" adı verilen özel bir duruma geçiyor. Bu haldeki akışkan, sıradan buhardan çok daha fazla enerji taşıyabiliyor. Şirkete göre bu sayede her kuyu, geleneksel jeotermal teknolojilere kıyasla on kata kadar daha fazla güç üretebilecek.
Rakamlar da iddiayı destekler nitelikte. Şirket yetkilileri, Oregon'daki ilk sahanın 10 gigavat elektrik üretme potansiyeli taşıdığını söylüyor; bu, yatırımcı Khosla'nın geçen yıl açıkladığı 5 gigavatlık tahminin tam iki katı. Mazama, tek bir yatay kuyunun saatte 15 megavat güç üretebileceğini ve bu üretimin günün her saati kesintisiz sürebileceğini vurguluyor. Şirket şimdiden ikinci bir saha için de arazi ayarlamış durumda ve ilk lokasyonun 2030'a kadar 200 megavatlık kapasiteye ulaşmasını hedefliyor.
Turu Centaurus Capital ve Doerr Capital liderliğinde tamamlayan Mazama'ya ConocoPhillips ve Shell Ventures gibi enerji devleri de ortak oldu. Khosla Ventures ve Gates Frontier gibi mevcut yatırımcılar turda yeniden yer alırken, SiteGround Capital ve H. Barton Asset Management gibi yeni isimler de kadroya katıldı.
Bu ilgi tesadüf değil. Yapay zeka veri merkezlerinin elektrik talebi öyle bir noktaya geldi ki, büyük teknoloji şirketleri artık doğalgazdan nükleere kadar her seçeneği masaya yatırıyor. Uzmanlar, dünya genelindeki aşırı sıcak kaya rezervlerinin yalnızca yüzde birinin bile 63 terravat gibi devasa bir elektrik potansiyeli barındırdığını belirtiyor; bu da gelişmiş jeotermal teknolojisini, veri merkezi enerjisi yarışının sürpriz adayı haline getiriyor.
Türkiye açısından bakıldığında konu hiç de yabancı değil. Denizli'deki Kızıldere sahası gibi tesislerle Türkiye zaten dünyanın önde gelen jeotermal enerji üreticilerinden biri konumunda. Mazama'nın peşinde olduğu "süper sıcak kaya" teknolojisi hayata geçerse, benzer jeolojik potansiyele sahip bölgelerde çok daha yüksek verimli santraller kurulabilmesinin önü açılabilir.
Kaynak: TechCrunch
