Yapay zekanın ilaç keşfindeki rolüne dair iddialar büyürken, bu alandaki girişimlere akan sermaye de hız kesmiyor. Bitkiler ve mikroorganizmalar gibi doğal kaynaklardan yeni ilaç adayları bulmak için yapay zeka kullanan ABD merkezli biyoteknoloji şirketi Enveda, 311 milyon dolarlık yeni bir yatırım turunu tamamladı.

Seri E olarak adlandırılan turun liderliğini Catalio Capital Management üstlendi; Iconiq başta olmak üzere başka yatırımcılar da tura katıldı. Bu yatırımla birlikte şirketin değerlemesi 2 milyar dolara ulaştı. Rakamı daha da dikkat çekici kılan, Enveda'nın yalnızca 12 ay önceki değerlemesinin bunun yarısı olması. Yani şirket bir yıl içinde piyasa değerini ikiye katlamış durumda.

Enveda'nın çıkış noktası aslında insanlık tarihi kadar eski bir fikre dayanıyor: Güçlü ilaç etken maddeleri laboratuvarda sıfırdan tasarlanmak yerine doğada zaten var olabilir. Aspirinin söğüt ağacı kabuğundan, penisilinin bir küf mantarından geldiğini düşünürsek bu yaklaşımın geçmişte ne kadar verimli olduğu anlaşılır. Sorun, doğadaki kimyasal çeşitliliğin muazzam büyüklüğü ve bu çeşitliliği tek tek incelemenin yıllar alması. Enveda, tam da bu noktada yapay zeka ve ileri analiz tekniklerini devreye sokarak keşif sürecini hızlandırmayı hedefliyor.

Şirketin kurucusu Viswa Colluru, yapay zeka destekli ilaç keşfinin öncü isimlerinden Recursion Pharmaceuticals'ın ilk çalışanları arasında yer alıyordu. Colluru, Enveda'yı 2019 yılında kurdu ve o günden bu yana şirketi laboratuvar aşamasından klinik aşamaya taşımayı başardı.

Sektörün geneline bakıldığında yapay zekanın henüz ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) onayı almış bir ilaç ortaya çıkarmadığını hatırlatmak gerekiyor. Ancak Enveda, yapay zekayla keşfedilen adayları insan üzerindeki klinik deneylere taşıyan şirketler dalgasının bir parçası. Şirket halihazırda birden fazla ilaç adayını hastalarda test ediyor.

Bu adaylardan biri ağır cilt rahatsızlıklarını hedef alıyor. Diğeri ise son dönemin en çok konuşulan tedavi alanlarından birine uzanıyor: GLP-1 ilaçlarını bıraktıktan sonra kilo kaybının korunmasına yardımcı olmak. Ozempic ve benzeri ilaçların yaygınlaşmasıyla birlikte, tedavi sonlandığında verilen kiloların geri alınması önemli bir sorun olarak öne çıkıyor. Bu alanda başarılı bir tedavi, dünya genelinde çok büyük bir pazara hitap edebilir. GLP-1 ilaçlarının kullanımının hızla arttığı Türkiye de bu tartışmanın doğrudan muhatabı olan ülkelerden biri.

Yeni sermayenin, doğadan elde edilen daha fazla ilaç adayını klinik deneylere taşımak için kullanılması bekleniyor. Yatırımcıların bu kadar büyük bir çeki yazması, yapay zekanın ilaç geliştirmedeki vaadine duyulan güvenin sürdüğünü gösteriyor; ancak asıl sınav, bu adayların klinik deneylerde gösterecekleri performans olacak.

Kaynak: TechCrunch