Drone'lardan insansı robotlara kadar geleceğin pek çok teknolojisi aynı küçük parçaya dayanıyor: elektrik motoru. Bu motorların büyük kısmının kalbinde ise nadir toprak elementlerinden üretilen mıknatıslar bulunuyor ve bu malzemelerin tedarikinde Çin neredeyse tek söz sahibi. ABD merkezli girişim Modal Motors, bu denklemi kökten değiştirmeye niyetli.

Şirketin kurucusu Michael Van Steenburg, son on yılını Kuzey Amerika'da çeşitli elektrik motorları geliştirerek geçirmiş bir isim. Yeni girişiminde ise farklı bir yol seçiyor: tasarımlarında nadir toprak mıknatıslarını tamamen devre dışı bırakıyor. Van Steenburg'e göre Çin, bu malzemelerin ihracatını kısıtlayarak elindeki kozu birkaç kez göstermiş durumda ve ABD'nin bu konuda hâlâ ciddi bir kırılganlığı var.

Girişimcinin en dikkat çekici eleştirisi, rakip "yeniden yerlileştirme" projelerine yönelik. Van Steenburg, ABD'de motor üretimini canlandırmaya çalışan pek çok şirketin aslında Çin tasarımlarını kopyalayıp üretimi yalnızca coğrafi olarak taşıdığını, ama mıknatıs tedarikinde hâlâ aynı kaynağa bağımlı kaldığını söylüyor. Yerli nadir toprak mıknatısı üretiminin olgunlaşması yıllar alacağı için, bu yaklaşımın gerçek bir bağımsızlık sağlamayacağını savunuyor.

Modal Motors şu anda iki ürün üzerinde çalışıyor. Birincisi drone'lar için tasarlanmış, ancak fan, üfleyici ve aktüatör gibi farklı alanlarda da kullanılabilecek küçük ve hafif bir motor. Şirket bu modelde düşük ağırlıkla yüksek tork yoğunluğu ve verimi bir arada sunmayı hedefliyor. İkinci ve daha iddialı ürün ise Hybrid Enigma Drive adını taşıyan, düzlemsel yapıdaki ince bir motor; alçak profilli ve dar alanlara sığabilmesiyle öne çıkıyor.

Hikayenin ilginç bir ironisi de var. Otomotiv sektöründe uzun yıllara yayılan deneyime sahip olan Van Steenburg, 1990'ların sonunda Çin'in "halk otomobili" projesi için düşünülen hibrit bir güç aktarma sistemi üzerinde çalışmış. Bugün ise tam tersi yönde, Çin'e bağımlılığı azaltacak bir teknoloji geliştiriyor. Kendisi bu durumu gülerek karşılıyor ve son 25 yılda Çin'in dünya genelinde maden ve maden haklarını toplayarak tedarik zincirini adım adım tekeline aldığını izlediğini anlatıyor.

Modal Motors, TechCrunch'ın Startup Battlefield 200 listesine girdi ve Ekim ortasında San Francisco'da düzenlenecek Disrupt etkinliğinde yarışacak. Nadir toprak elementleri konusu Türkiye için de uzak bir gündem değil; Eskişehir Beylikova'daki rezerv keşfiyle birlikte Türkiye'nin bu alandaki potansiyeli sıkça konuşuluyor. Ancak Modal Motors gibi girişimlerin yaklaşımı, mıknatıssız tasarımların da stratejik bir alternatif olabileceğini hatırlatıyor.

Kaynak: TechCrunch