Okyanusun Isısıyla Çalışan Yüzen Veri Merkezleri: Drogue 20 Milyon Dolar Topladı
Yapay zekâ çağının en büyük darboğazlarından biri artık çip değil, elektrik. Veri merkezi projeleri şebeke bağlantısı için yıllarca sırada beklerken, bazı girişimler çözümü karanın tamamen dışında arıyor. Washington DC merkezli genç girişim Drogue da bunlardan biri: Şirket, veri merkezlerini gemilere ve yüzen platformlara taşıyıp enerjisini doğrudan okyanusun ısısından üretmeyi planlıyor.
Yalnızca altı ay önce kurulan Drogue, bugüne kadar 20 milyon dolar yatırım topladı. Yatırımcılar arasında XYZ Venture Capital, Toyota Ventures, Tamarack Global, Slow Ventures ve Boost VC gibi isimler bulunuyor. Kurucu ortak ve CEO Sam Sipe, ABD Donanması'nda uçak gemilerinden kalkan E-2D Hawkeye pilotu olarak görev yapmış biri; okyanusun enerji kaynağı olarak gözden kaçırıldığını savunuyor.
Sipe'a göre asıl mesele zamanlama. Geleneksel veri merkezi yatırımları, elektrik şirketleri ve şebeke operatörleriyle birlikte 8-10 yıllık takvimlerle planlanıyor. Oysa yapay zekâya olan talep son üç yılda yaklaşık on kat arttı. Drogue, sunucuları bu hıza uygun sürede devreye almak istiyor ve ilk çok megavatlık prototipinin iki yıldan kısa sürede, 2028 başında denize açılmasını hedefliyor.
Şirketin dayandığı teknoloji aslında yeni değil. Okyanus termal enerji dönüşümü (OTEC) olarak bilinen yöntem 1950'lerde geliştirildi ve 1980'lerde denendikten sonra rafa kaldırıldı. Temel fikir, güneşle ısınan yüzey suyu ile yaklaşık 1.000 metre derinlikteki ortalama 4°C'lik su arasındaki sıcaklık farkını kullanmak. Drogue'un sisteminde ılık yüzey suyu önce sunucuları soğutuyor, ardından çok düşük sıcaklıkta kaynayan amonyağı buharlaştırıyor. Bu gaz bir türbini döndürüyor, derinden pompalanan soğuk suyla yeniden sıvılaştırılıyor ve döngü baştan başlıyor.
Peki onlarca yıl önce terk edilen bir fikir neden şimdi geri dönüyor? Sipe, boru ve ısı eşanjörü üretimindeki ilerlemelerin denklemi değiştirdiğini söylüyor; ekip, eski projelerde çalışmış mühendislerle de görüşmüş. Veri merkezini platformun üzerine koymak da ayrı bir avantaj sağlıyor: Üretilen elektriği karaya taşımak uzun ve pahalı kablolar gerektirirken, veriyi taşımak çok daha ucuz. Her geminin yaklaşık on yıl boyunca denizde çalışması planlanıyor.
Girişim, Amerikan Gemi Klas Kuruluşu'ndan (ABS) ön onay almış durumda ve ilk gemisini satın alma sürecinde. İlk sürümler klasik bir okyanus gemisine kurulacak; sonraki nesillerin ise açık deniz petrol platformlarına benzeyen yüzen yapılar üzerine inşa edilmesi bekleniyor. Fikir, Elon Musk'ın yörüngedeki veri merkezi planlarını akla getirse de Drogue'un roket fırlatma maliyeti gibi bir yükü yok.
Türkiye açısından bakıldığında, veri merkezi yatırımlarında enerji maliyeti ve soğutma burada da en kritik kalemler arasında. OTEC'in verimli çalışması tropikal sulardaki yüksek sıcaklık farkına bağlı olduğundan, benzer bir modelin bizim denizlerimizde uygulanabilirliği sınırlı görünüyor; ancak deniz suyuyla soğutma gibi yaklaşımlar kıyı bölgelerindeki projeler için ilham verici olabilir.
Kaynak: TechCrunch
