Yapay zeka çağının en iddialı altyapı hamlelerinden biri sayılan Stargate projesinde işler planlandığı gibi gitmiyor. Oracle, New Mexico eyaletinde inşa edilmekte olan Project Jupiter adlı dev veri merkezi kampüsü için ortağı Blue Owl Capital'e resmi bir force majeure (mücbir sebep) bildirimi gönderdi. Şirket bu adımı, inşaat takviminde yaşanabilecek gecikmelerin sözleşmesel cezalara dönüşmesini engellemek amacıyla attığını, projeden çekilme gibi bir niyetinin olmadığını vurgulayarak açıkladı.
Project Jupiter, 2028 yılında devreye girmesi planlanan ve tam 2,45 gigavatlık bir kapasiteye ulaşması hedeflenen dev bir kampüs. Bu denli büyük bir enerji ihtiyacını karşılamak için Oracle, Bloom Energy'nin ürettiği gazla çalışan yakıt hücrelerine güveniyor. Ancak asıl sorun tam da burada başlıyor: projeye gaz sağlaması planlanan Energy Transfer'e ait boru hattı, art arda gelen izin ret kararları yüzünden neredeyse altı ay geriden geliyor ve artık teslimat için Şubat 2027 hedefleniyor.
Boru hattının güzergâhı, düzenleyici kurumların onay vermemesi üzerine Ağustos 2026'da yeniden çizilmek zorunda kalınmıştı. Bu da yetmezmiş gibi, yakıt hücresi sistemine yönelik hava kalitesi izninde de eyalet makamlarının belirlediği 23 Kasım tarihli bir son teslim tarihi devrede. Yani Oracle, hem federal düzeyde hem eyalet düzeyinde birden fazla bürokratik darboğazla aynı anda uğraşıyor.
Oracle konuya ilişkin yaptığı açıklamada projeye olan bağlılığını koruduğunu belirtti: “Project Jupiter planlanan takvimimizde ilerliyor. New Mexico'ya tam bağlılığımızı sürdürüyor ve ilerleyen yolumuza güveniyoruz.” Sahanın geliştiricisi Blue Owl Capital ise bildirimin projeye yönelik mali taahhütlerini değiştirmediğini söyleyerek yatırımcıları sakinleştirmeye çalıştı.
Force majeure bildirimleri hukuki açıdan genellikle bir tarafın "beklenmedik ve kontrolü dışındaki" gelişmeler nedeniyle sözleşmedeki yükümlülüklerini zamanında yerine getiremeyeceğini karşı tarafa bildirmesi anlamına gelir. Oracle'ın bu adımı, projeyi tamamen durdurmak değil, olası bir gecikme durumunda cezai şart ödemek zorunda kalmamak için bir tür sigorta işlevi görüyor. Yine de bu tarz bir bildirimin kamuoyuna yansıması, dev teknoloji şirketlerinin bile enerji altyapısı gibi temel konularda ne kadar kırılgan bir zeminde ilerlediğini gösteriyor.
Project Jupiter, Oracle, OpenAI ve SoftBank'ın Başkan Trump'la birlikte duyurduğu Stargate girişiminin bayrak taşıyıcı projelerinden biri. Ancak bu ölçekteki veri merkezleri artık sadece teknik birer mühendislik meselesi olmaktan çıkıp siyasi bir tartışma konusuna dönüşmüş durumda. Ara seçimler öncesinde bölge sakinleri ve çevre örgütlerinin artan tepkisiyle karşı karşıya kalan Oracle, kamuoyunu ikna etmek için ayrı bir iletişim kampanyası bile başlattı.
Bu tablo, yapay zeka devrimini besleyen fiziksel altyapının aslında ne kadar kırılgan olabildiğini gösteriyor: dünyanın en büyük teknoloji şirketleri milyarlarca dolarlık çip ve model yatırımı yaparken, projelerin önündeki en büyük engel çoğu zaman elektrik hattı ve gaz boru hattı gibi sıradan altyapı sorunları oluyor. Türkiye'de de veri merkezi yatırımlarının hız kazandığı bu dönemde, enerji tedarik zincirinin bu tür dev projelerde ne denli belirleyici bir rol oynadığı bir kez daha ortaya çıkıyor.
Kaynak: TechCrunch
