Arabanız yalnızca sizi bir yerden bir yere götürmüyor; aynı zamanda sizinle ilgili veri de toplayıp paylaşıyor olabilir. Northeastern Üniversitesi araştırmacılarının Consumer Reports filosundaki 21 yeni araç ve 30 otomobil üreticisi uygulamasını inceleyen çalışması bunu çarpıcı biçimde gösterdi.
Ekim 2024 ile Ağustos 2025 arasında yürütülen testlerde 21 aracın 19'u, Wi-Fi üzerinden en az bir üçüncü taraf şirkete veri gönderdi. 30 uygulamanın 28'i ise en az bir reklam ya da analiz şirketiyle iletişime geçti. Yedi uygulama, şasi numarası (VIN), e-posta adresi ve hassas konum gibi tanımlayıcıları doğrudan bu şirketlere aktardı.
Bunların dördü GM'e ait: myCadillac, myChevrolet, myBuick ve myGMC. Her biri VIN bilgisini Microsoft ve Adobe dahil 10 şirkete iletti; alıcılar arasında Pinterest, Snap, Yahoo, Meta, Google ve veri simsarı Acxiom da vardı. HondaLink ise VIN ve konumu analiz firması Amplitude'a gönderdi. Dikkat çeken nokta şu: VIN, telefonunuzun reklam kimliği gibi sıfırlanamıyor, e-postayla eşleştirildiğinde sahibinin uygulamalar ve siteler arası izini sürmeyi mümkün kılıyor.
Araçların 10'u kendi başına reklam ya da takip alan adlarına bağlanmadı, ancak uygulamaları eşleştirildiğinde Buick Envista 23, Nissan Ariya ise 25 reklam ve takip şirketine maruz kaldı. Tesla Model 3 araçtan 22 şirkete ulaştı, uygulama iki tane daha ekledi. Araştırmacılar araç trafiğini çözemediği için gerçek rakamların daha yüksek olabileceğini belirtiyor.
Üreticilerin yanıtı ise genel olarak savunmacı oldu. İletişime geçilen 17 üreticiden 14'ü yanıt verdi ve hepsi veri akışlarının tedarikçi sözleşmeleriyle uyumlu olduğunu söyledi. Yedisi, araçtaki önceden yüklü yazılımlar dahil her üçüncü taraf hizmetin şartlarını okumanın sahibin sorumluluğu olduğunu savundu. Yalnızca Honda, Amplitude'dan konum verisini sildirdiğini ve uygulamayı güncellediğini doğruladı.
ABD'de FTC, ocak ayında GM'in sürücü verisini tüketici raporlama kuruluşlarına satmasını beş yıl yasaklamış ve bağlı araç verisi için açık rıza şartı getirmişti; çalışma bu kararın öncesine ait olduğundan ihlal iddiası içermiyor. Türkiye'de de bağlı araç ve üretici uygulamaları hızla yaygınlaşırken, KVKK kapsamındaki aydınlatma ve rıza süreçlerine bakmak, uygulama izinlerini gözden geçirmek iyi bir fikir olabilir. Çalışmanın eş yazarı David Choffnes ise düzenleyicilerin devreye girmesi gerektiğini söylüyor.
Kaynak: Engadget
