Ekrandan Yorulan Girişimciler Şimdi İnsanları Yeniden Bir Araya Getirmeye Yatırım Yapıyor

Silikon Vadisi'nin son on yılı, hayatın hemen her anını bir ekranın içine sıkıştırma çabasıyla geçti. Şimdiyse tersine bir hareket dikkat çekiyor: bir zamanlar başarılı çıkışlar yapmış deneyimli girişimciler, insanları yeniden aynı odaya, aynı masaya toplamayı iş modeline dönüştürüyor.

Bu akımın öne çıkan iki ismi, daha önce kurdukları şirketleri dev fiyatlara satmış olan Brynn Putnam ve Tristan Walker. Putnam, bağlantılı fitness şirketi Mirror'ı kurup üç yıl içinde Lululemon'a 500 milyon dolara satmıştı; büyük şirket bünyesinde çalışmanın kendisine göre olmadığını fark ettikten sonra bu kez Board adlı bir girişim kurdu. Board'un ürünü, fiziksel oyun parçalarını ve el hareketlerini tanıyan 24 inçlik dokunmatik bir masa; amaç, bir ekranın karşısında tek başına oturmak yerine aynı masa etrafında birlikte oynamak.

Walker ise erkek bakım ürünleri markası Walker & Company'yi Procter & Gamble'a sattıktan sonra beş yıl o şirkette çalışmış, ardından kendi yoluna dönmüş. Yeni girişimi Heirloom, deri işçiliği gibi zanaat okullarını satın alıp büyütüyor; ilk adımı San Francisco'da Hermès'in ilk Amerikalı zanaatkâr elçisi tarafından kurulmuş bir deri atölyesi okulu oldu. Walker, bu fikrin arkasında yapay zekânın bilgi işini "çalması" ve insanları birbirinden uzaklaştırması endişesinin yattığını söylüyor.

Bu ikili yalnız değil. Bonobos'un kurucusu Andy Dunn'ın Pie'ı arkadaş bulma uygulamasından "sosyal yaşam işletim sistemine" evrilirken, The Wing'in eski kurucusu Audrey Gelman da Hudson Valley'de işlettiği bir konak evinde aylık cinayet gizemi akşam yemekleri düzenliyor. WeWork'ün kurucu ortağı Adam Neumann'ın yeni girişimi Flow ise aynı yalnızlık sorununu fiziksel yaşam alanları üzerinden çözmeyi hedefliyor ve bugüne kadar 450 milyon doların üzerinde yatırım topladı.

Bu yönelimin arkasında somut bir veri de var: Dünya Sağlık Örgütü'nün Sosyal Bağlantı Komisyonu, yalnızlığı küresel bir sağlık sorunu ilan etmiş ve dünya genelinde her altı kişiden birinin bundan etkilendiğini, bu durumun yılda yaklaşık 870 bin ölümle ilişkilendirildiğini açıklamıştı. Yatırımcılar da bu ihtiyacı görüyor; Board şimdiye kadar 35 milyon dolar, Pie ise 24 milyon dolar yatırım topladı.

Türkiye'de de pandemi sonrası dönemde dijital detoks kampları, kişisel gelişim buluşmaları ve topluluk temelli etkinliklere olan ilginin arttığı gözlemleniyor; ancak bu alanı doğrudan bir iş modeline dönüştüren ölçekli girişimler henüz sınırlı sayıda. ABD'deki bu dalga, teknolojiyle insanları birbirinden koparmak yerine yeniden buluşturmanın da kazançlı bir iş olabileceğini gösteriyor — tabii bunun gerçek bir yatırım kategorisine dönüşüp dönüşmeyeceğini önümüzdeki bir iki yıl içinde daha net göreceğiz.

Dikkat çeken bir başka nokta da bu girişimlerin hiçbirinin yazılım ağırlıklı, hızla ölçeklenen klasik startup modeline uymaması. Bir dokunmatik oyun masası üretmek, deri atölyesi işletmek ya da konak evinde yemek organize etmek, bulut tabanlı bir uygulamayı milyonlarca kullanıcıya ulaştırmaktan çok daha yavaş ve emek yoğun bir iş. Yine de yatırımcıların bu alana ilgi göstermesinin nedeni, kurucuların geçmişte gerçek ürünler inşa edip başarıyla çıkış yapmış isimler olması; bu da "insanları bir araya getirmenin" sadece romantik bir fikir değil, ciddi bir iş fırsatı olarak görülmesini sağlıyor.

Kaynak: TechCrunch