Füzyon enerjisi denince akla önce sıfır karbonlu, sınırsız elektrik üretimi geliyor olabilir; ama sektörün kökleri aslında Soğuk Savaş döneminin nükleer silah araştırmalarına dayanıyor. Şimdi bu tarihsel bağ yeniden güçleniyor: şebekeye elektrik vermeyi hedefleyen füzyon girişimleri, savunma sanayisiyle art arda anlaşmalar imzalıyor.
Bu yönelişin arkasında sert bir finansman gerçeği yatıyor. Füzyon şirketlerini geleneksel olarak destekleyen iklim teknolojisi fonları son dönemde yavaşladı. Füzyon araştırmaları inanılmaz derecede maliyetli olduğu için, yatırımcılar portföy şirketlerinin alternatif gelir kapıları bulmasından oldukça memnun. Savunma sektörü de tam bu noktada devreye giriyor.
Savunma dünyasının lazer silahlarına ilgisi yeni değil, ama insansız hava araçlarının modern savaşı yeniden şekillendirmesiyle bu ilgi son yıllarda katlanarak arttı. Geleneksel hava savunma sistemleri, büyük ve az sayıdaki insanlı uçaklara karşı tasarlanmıştı. Bunun yarattığı garip dengesizliğe verilebilecek en çarpıcı örneklerden biri, bir ABD müttefikinin yaklaşık 200 dolarlık sıradan bir tüketici dronunu, 3 milyon dolarlık bir Patriot füzesiyle düşürmesiydi. Etkili, ama bir o kadar da verimsiz.
Lazer silahları bu denklemi tersine çevirmeyi vaat ediyor. Tek kullanımlık ve pahalı bir füze yerine, jeneratörden ya da bir geminin reaktöründen çekilen elektrikle hızlı ve nispeten ucuz atışlar yapılabiliyor. Lazer temelli reaktör tasarımları üzerinde çalışan füzyon girişimleri de bu silahların geliştirilmesi için ideal ortaklar haline geliyor.
Denver merkezli Xcimer Energy, geçtiğimiz hafta savunma devi Raytheon'un çatı şirketi RTX ile bir ortaklık ve yatırım anlaşması duyurdu. Şirket, dünyanın en büyük özel lazer sistemini işlettiğini belirtiyor ve bu sistemi bir güç santrali geliştirmek için kullanmayı planlıyor; RTX ise bu güçlü lazerleri kendi savunma uygulamalarında nasıl değerlendirebileceğini araştıracak. Pacific Fusion ise geçtiğimiz ay ABD Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi (NNSA) ile yüksek enerji yoğunluklu füzyon deneyleri için bir mutabakat zaptı imzaladı; şirketin Sandia ve Los Alamos ulusal laboratuvarlarına yakın Yeni Meksika'daki gösterim tesisi şu anda inşa halinde.
Pacific Fusion'ın kurucu ortağı ve teknoloji direktörü Keith LeChein, savunma alanındaki bu ilginin tesadüf olmadığını, bu uygulamaların şirketin kuruluşundan beri gündeminde olduğunu belirtiyor. Türkiye'de de ASELSAN ve Roketsan gibi savunma sanayi kuruluşlarının son yıllarda lazer güdümlü hava savunma sistemlerine yatırım yapması, dron tehdidine karşı benzer bir küresel eğilimin yerel bir yansıması olarak dikkat çekiyor.
Füzyon biliminin ilk nükleer silah araştırmacılarının hayalinden bu yana kat ettiği yol uzun olsa da, ulusal güvenlikle olan bağı hiçbir zaman tamamen kopmadı. Bu yakınlaşmanın yeniden canlanması, sektörün finansman sıkıntısı çektiği bir dönemde füzyon girişimlerine önemli bir nefes alanı sağlayabilir.
Kaynak: TechCrunch