Yapay zeka modellerinin eğitimi ve çalıştırılması için gereken devasa elektrik miktarı, teknoloji devlerini artık alışılmadık enerji kaynaklarına yöneltiyor. Bu arayışın son örneği, Google'ın gelecekteki elektrik tedarikçilerinden biri olan nükleer enerji girişimi Kairos Power'dan geldi. Şirket, ilk ticari ölçekli reaktörünü inşa etmek için Güney Koreli dev Samsung C&T ile iş birliğine gitti.
Samsung C&T, anlaşma kapsamında Kairos Power'a doğrudan sermaye yatırımı yapacak ve mühendislik hizmetleri sunacak. Şirketin açıklamasına göre bu desteğin toplam değeri 100 milyon dolara kadar çıkabiliyor; bunun 70 milyon dolarlık kısmı doğrudan hisse yatırımı olarak gerçekleşecek. Samsung C&T'nin dünya genelinde yaklaşık on iki nükleer reaktörün inşasında yer almış olması, ortaklığı Kairos açısından özellikle değerli kılıyor.
Kairos Power, yapay zeka veri merkezlerinin artan enerji talebinden faydalanan nükleer girişimler dalgasının önde gelen isimlerinden. Google ile ilk anlaşma 2024 sonbaharında imzalanmış, taraflar 2035 yılına kadar yaklaşık yarım gigavatlık elektrik üretimi hedefi belirlemişti. Samsung'un devreye girmesiyle bu hedefe ulaşma sürecinin hızlanması bekleniyor.
Şirket şu anda Tennessee eyaletindeki Oak Ridge tesisinde iki reaktör inşa ediyor. Düşük güçlü bir gösterim ünitesi olan Hermes 1, ticari tasarımın inceltilmesine yardımcı olacak; asıl ticari ölçekli reaktör olan Hermes 2 ise Google anlaşmasının ilk 50 megavatlık dilimini karşılayacak. Nükleer Düzenleme Kurumu'ndan gerekli onayları 2024'te alan şirket, Hermes 2'nin 2030 yılında devreye girmesini planlıyor.
Teknik tarafta Hermes 2, yıllardır konuşulan ama ticari ölçekte hiç hayata geçirilmemiş bir tasarım olan flüorür tuzuyla soğutulan yüksek sıcaklık reaktörü mimarisini kullanacak. Flüorür tuzlarının yüksek kaynama noktası, sistemdeki basıncı düşük tutarak olası arıza durumlarında yüksek basınçlı patlama riskini azaltıyor. Yakıt tarafında ise uranyum çekirdeklerinin seramik ve karbon katmanlarıyla kaplanıp bilardo topu büyüklüğünde kürelere yerleştirildiği TRISO yakıtı tercih ediliyor; bu tasarım erimeyi önlemeyi amaçlıyor.
Nükleer sektör standartlarına göre oldukça hızlı sayılan beş yıllık bir takvimle ilk santralini devreye almayı hedefleyen Kairos, Google ile yapılan anlaşmanın devamındaki reaktörlerde çok daha hızlı hareket etmek zorunda; Samsung C&T'nin mühendislik desteğinin bu noktada belirleyici olması bekleniyor.
Türkiye'de de veri merkezi yatırımlarının artan elektrik ihtiyacı benzer bir tartışmayı gündeme taşıyor; Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin devreye girmesiyle birlikte, yapay zeka altyapısının enerji talebini nükleerle karşılama fikri önümüzdeki yıllarda Türkiye'de de daha sık konuşulabilir.
Kaynak: TechCrunch
